Ρένος Αποστολίδης, κριτική σκέψη

 

“..Μὴν ξεχνᾶτε: εἴμαστ᾿ ἕνας λαὸς ποὺ στὴν ἀρχή-ἀρχὴ τῆς δημιουργίας του ξεκινάει μ' ἐκεῖνο πούν᾿ ἡ ρίζα κάθε ἐπανάστασης! «Κάτω ὁ Δίας πούχει τὴ φωτιά μονάχος του! Ἐγὼ θὰ τοῦ τὴν ἁρπάξω καὶ θὰ τὴ δώσω στοὺς ἀνθρώπους, νὰ μποροῦν νὰ δημιουργοῦν, νὰ σκέφτονται!» Ὁ Αἰσχύλος, ὁ τάχα συντηρητικὸς αὐτά, μὲ τὸν Προμηθέα Δεσμώτη! Καὶ πῶς ἀνοίγει; Μὲ τὴν πιὸ ἀπεχθῆ σκηνή: τὸ Κράτος κ᾿ ἡ Βία, οἱ δύο βοηθοὶ τοῦ Δία -χωρὶς αὐτοὺς δὲν κυβερνάει κανείς, δὲ μπορεῖς νὰ κάθεσαι μόνο στὸν οὐρανό, ἄσε τ' ἀστεῖα!-, ποὺ σέρνουν ἐ-κεῖνον πούκλεψε τὴ φωτιά, γιὰ νὰ τὸν καρφώσουν στὸν Καυκάσιο βράχο - τὸ λαοπλάνο!.. ( Ἀλλὰ δὲν τὰ δίδαξαν αὐτά! Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα; Παρήγαγαν εἴτε παιδιά-δούλους, εἴτε παιδιά-φωνακλάδες ψευτοεπαναστάτες μὲ συνθήματα!..”

Ρένος Αποστολίδης, Α του Κενταύρου, σ.21

_____

“Υπάρχουν μεγάλα πνευματικά προβλήματα τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὴ συνείδηση τὴν ἀνθρώπινη ἐδῶ καὶ 3000 χρόνια. Μὴν ἀκοῦτε αὐτοὺς ποὺ λένε ὅτι τὰ κριτήρια εἶναι μόνο σχετικά! Πῶς; Ζοῦμε μόνο στο τώρα; Τότε γιατί σοῦ μιλάει ἡ Ἀντιγόνη τοῦ Σοφοκλῆ; Γιατί κλαῖς ποὺ σταύρωσαν τὸ Χριστὸ ἢ ποὺ δώσανε τὸ κώνειο στὸ Σωκράτη; Γιατί θαυμάζεις τὸ Βούδα, ποὺ ἦταν τόσο ἤρεμος ὥστε χτίζαν, λέει, τὰ πουλιὰ φωλιὲς στὰ χέρια του ἐνῶ ἐκεῖνος σκεφτόταν; Μὰ εἶναι φυσικό! Αὐτὰ ποὺ μᾶς συνιστοῦν καὶ μᾶς ἀπασχολοῦν δὲν εἶναι μόνο σημερνά - εἶν᾿ ὅλων τῶν αἰώνων, εἶν᾿ ἀπ᾿ τὸν καιρὸ τοῦ χριστιανισμοῦ, εἶν᾿ ὅλα τὰ προβλήματα ποὺ τέθηκαν καὶ στὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα, καὶ στὸ Μεσαίωνα, εἶν᾿ ὅλα τὰ ἀπὸ καταβολῆς ἀνθρώπινης συνείδησης προβλήματα! Ὅλα μαζί συλλειτουργοῦν κάθε στιγμή!..”

“Φυσικὰ καὶ γι' αὐτό, πρῶτα-πρῶτα θὰ καλλιεργήσετε τὰ αἰσθητήριά σας: θὰ συγκροτήσετε κριτήρια, διαβάζοντας ἄξια κείμενα…Πέρ᾿ ἀπὸ τὴν ἀπόλαυση τῆς ἀνάγνω-σης, πέραν τῆς γεύσης καὶ μιᾶς οὐσίας ἀνεπανάληπτης, διαμορφώνει καί κριτήρια!..”

“Ἂν λοιπὸν δὲν ἔχῃς καλλιεργήσει τὰ αἰσθητήριά σου, κ' εἰσι πράττῃς ὅλο αὐτὸ ποὺ σοῦ ρίχνουν συνεχώς στὸ κεφάλι, κ᾿ ἔχεις μόνο μιὰ τάχα «ἐνημέρωση» ἀπ' τὰ λογῆς-λογῆς ἔντυπα (ποὺ πέφτουν μέσα μία φορά, κ᾿ ἔξω τὶς ὑπόλοιπες δέκα)..-ποιό θάναι τὸ ἀποτέλεσμα;..

Πρέπει ἐσεῖς νὰ καταλήξετε, ὁ καθένας ξεχωριστά. Καὶ γιὰ νὰ καταλήξετε,θὰ πρέπει νὰ μελετήσετε οἱ ἴδιοι. Ἄσε τὸν Ἀποστολίδη, κι ὅποιον ἄλλο, τί λέει! Μπορεί κ' ἐγὼ νάμαι ψεύτης, προκατειλημμένος! Δὲ θὰ διαβάσῃς ἐμένα τί λέω γι' αὐτούς!

Θὰ διαβάσῃς τὰ ἴδια τὰ κείμενα!”

Ρένος Αποστολίδης, Α του Κενταύρου, σ.36-41