Μυστήριο ο άνθρωπος, Έντγκαρ Μορέν
Εξακολουθώ να νιώθω το ίδιο έντονα την ευχαρίστηση που παρέχουν οι ανακαλύψεις, οι εξηγήσεις, τόσο αυτές που αφορούν το σύμπαν όσο κι εκείνες που αφορούν τις μικρές λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής. Μου προκαλεί έκπληξη, ολοένα και εντονότερη -συχνά θαυμασμό, ενίοτε ίλιγγο-, το γεγονός ότι είμαι ζωντανός, ότι περπατώ, βρίσκομαι κάτω από τον ήλιο, κοιτάζω το φεγγάρι ν' ανεβαίνει στον νυχτερινό ουρανό, ατενίζω αστρικά σμήνη που τα μάτια μου τα βλέπουν μικροσκοπικά ενώ η γνώση μου με πληροφορεί ότι είναι πελώρια.
Καθετί ολοφάνερο, καθετί γνωστό, καθίσταται έκπληξη και μυστήριο. Σε κάθε βλέμμα, σε κάθε αίσθηση, η έκπληξή μου μεγαλώνει. Κι εκείνο που με εκπλήσσει δεν είναι μόνο το μυστήριο της ζωής, της ύπαρξης, της πραγματικότητας, αλλά ακόμη και τα πρόσωπα των περαστικών στο δρόμο, τα δέντρα, τα ζώα...
Μένω άναυδος βλέποντας τους σπόρους μαζεμένους στο εσωτερικό του πεπονιού, προστατευμένους σαν μωρά από τη σάρκα του, τα κουκούτσια της ρώγας του σταφυλιού, ή την ψίχα φωλιασμένη στο εσωτερικό του θωρακισμένου κουκουτσιού του ροδάκινου.
Έχω έντονη την αίσθηση του αοράτου που κρύβεται μέσα στο ιδωμένο. Νιώθω αυτό που έχουν νιώσει πολλά πνεύματα σε πλείστους όσους πολιτισμούς: την αίσθηση μιας κρυφής αλήθειας που πρέπει να την αναζητήσουμε με επιμονή και ασκητισμό, προσφεύγοντας ακόμη και στην ενόραση που παρέχει πρόσβαση επιτέλους στην εσωτερική αλήθεια. [...]
Ξέρω ότι η λογική μου, το πνεύμα μου με ανοίγουν στον κόσμο, στην πραγματικότητα, στη ζωή, και ταυτόχρονα ξέρω ότι με κλείνουν μέσα στα (και με τα) όριά τους και ότι ο κόσμος, η πραγματικότητα, η ζωή που γνωρίζω περιέχουν άγνωστο. Ζω ολοένα και περισσότερο με τη συνειδητοποίηση και την αίσθηση της παρουσίας του αγνώστου μέσα στο γνωστό, του αινίγματος μέσα στο τετριμμένο, του μυστηρίου σε κάθε πράγμα και, κυρίως, των προόδων του μυστηρίου σε κάθε πρόοδο της γνώσης.
Ο Ντοστογιέφσκι έλεγε: «Ο άνθρωπος είναι ένα μυστήριο. Αν περάσουμε όλη μας τη ζωή για να το διαλευκάνουμε, ο χρόνος μας δεν θα πάει χαμένος». Και πρόσθετε: «Ασχολούμαι με αυτό το μυστήριο γιατί θέλω να είμαι άνθρωπος».
Πέρασα τη ζωή μου ολόκληρη ασχολούμενος και σκεπτόμενος το ανθρώπινο μυστήριο. Αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου μυστηρίου.
Έντγκαρ Μορέν
Γνώση, άγνοια, μυστήριο
Εκδόσεις του 21ου
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου