Στη μνήμη του Ιωάννη Μπάκα, Κάσδαγλης Νίκος

Στη μνήμη του Ιωάννη Μπάκα.

17 Ιουλίου σήμερα…

______

"Κάθε Τρίτη με τον Μόρι"

Μόλις τελείωσα το βιβλίο του Μιτς Άλμπομ με τίτλο "Κάθε Τρίτη με τον Μόρι".

Πρώτα μια μικρή αναφορά, μια αναδρομή:

Στις 8 Σεπτεμβρίου του 2018 είχα υποστηρίξει το μεταπτυχιακό μου, με σύμβουλο καθηγητή τον συγχωρεμένο Ιωάννη Μπάκα. Διορίζομαι και πηγαίνω στη Ρόδο. Εκεί αγοράζω, στις 26/10/20, το βιβλίο με τον παραπάνω τίτλο. 

Έμεινε στις λίστες με τα αδιάβαστα, έως ότου είδα την ομώνυμη θεατρική παράσταση με τον Γρηγόρη Βαλτινό και τον Γιάννη Σαρακατσάνη, στις 29/4/26, στη Θεσσαλονίκη.

Το "έπιασα" και πραγματικά, χωρίς να το έχω προγραμματίσει, το τελείωσα σήμερα.

Σαν σήμερα πριν από 2 χρόνια, στις 17 Ιουλίου 2024, έφυγε από κοντά μας ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ Γιάννης Μπάκας.

Είχα γράψει τότε κάποια πράγματα.

Σήμερα, στη μνήμη του, παραθέτω ένα απόσπασμα από το βιβλίο:

"Ο Μόρι ανασήκωσε το ένα του φρύδι, λες και η απάντηση ήταν προφανής.

"Μιτς", αποκρίθηκε "Γιατί να δεχτώ απλώς τη συμπόνια τους; Να πάρω; Όταν παίρνω, νιώθω πως πεθαίνω. Όταν δίνω, νιώθω πως ζω".

Να μια πρόταση με πολύ βαθύ νόημα.

Και απολύτως αληθινή. Διότι ξέρουμε πως το αντίθετο είναι ψεύτικο. Το να παίρνεις δεν σε κάνει ποτέ να νιώθεις ζωντανός. Μπορεί αυτό να αποτελεί τη βάση του μάρκετιγκ, της εμπορικότητας, της Μάντισον Άβενιου με τα πολυτελή μαγαζιά και τις διαφημιστικές εταιρείες, αλλά εμείς ξέρουμε αυτό που είπε ο Μόρι: "Να μην αγοράζουμε την κουλτούρα". Μπορείς να πάρεις ένα καινούριο αυτοκίνητο, ένα καινούριο κοστούμι, μια καινούρια τηλεόραση με επίπεδη οθόνη, αλλά τίποτα απ' όλα αυτά δεν θα σε κάνει να νιώσεις ζωντανός. Θα σου χαρίσουν μια προσωρινή συγκίνηση, που θα χαθεί μόλις πάψουν να "μυρίζουν καινούριο" και λήξει η εγγύηση. Ο Μόρι το κατανοούσε. Γι' αυτό πολλά απ' όσα είχε στην κατοχή του μπορούν να περιγραφούν ως "παλιά μοντέλα". Εκείνος επένδυε σε κάτι άλλο: Στο να δίνει τον ίδιο του τον εαυτό…

Όταν δίνεις, ζεις.

Κι αυτό, μπορώ να πω σήμερα, είκοσι χρόνια μετά την πρώτη κυκλοφορία του βιβλίου Κάθε Τρίτη με τον Μόρι, είναι το μεγαλύτερο μήνυμά του, αλλά και μια ερώτηση που μου κάνουν συχνά οι αναγνώστες του. Ασφαλώς και οι άλλες στοργικές σκέψεις και οι αφορισμοί του Μόρι αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία των διδαγμάτων του. Θα τα βρείτε κάθε στιγμή – όπως συμβαίνει και σ' εμένα- να σας έρχονται στο μυαλό και να σας φωτίζουν. Όμως το "Όταν δίνεις, ζεις" είναι κάτι παραπάνω από απλά λόγια του Μόρι. Αποτελεί τη φιλοσοφία του, τον λόγο ύπαρξής του, ίσως ακόμη και το μυστικό του…. …. Δίνω σημαίνει ζω. Κόουτς, είχες απόλυτο δίκιο…..

……Στο χέρι σου είναι εκείνο που έλεγε ανέκαθεν ο Μόρι: Μια μέρα. Μια ματιά στο πουλάκι που κάθεται στον ώμο σου. Μια ερώτηση: "Μήπως σήμερα είναι η μέρα που θα πεθάνω;" Και μια σωστή απάντηση τη μέρα που το πουλάκι θα σου απαντήσει "ναι". Ότι δηλαδή πέρασες τη ζωή σου δίνοντας. Από τον χρόνο σου. Από την καρδιά σου. Από τον εαυτό σου. Έτσι θα συνεχίσεις να ζεις για μία μέρα ακόμη ή, μέσω των άλλων, για γενιές πολλές. Κάτι σημαίνει το ότι ενώ ο Μόρι ποτέ δεν διάβασε ούτε μία λέξη από αυτό το βιβλίο, ο ίδιος αγγίζει ακόμα τόσο κόσμο.

Γιατί;

Επειδή έδινε."

Κ.Ν

17/7/26