Η θρησκεία ως δημιούργημα?

Ακούμε συνέχεια την κατηγορία κ ειρωνεία πως: "οι θρησκείες δημιουργήθηκαν από τα αρχαία χρόνια γιατί ο κόσμος δεν ήξερε, Φοβόταν το άγνωστο κ έτσι προκειμένου να το ηρεμήσει μέσα του έφτιαξε θεούς."

Αυτό το επιχείρημα ακούγεται «έξυπνο», αλλά στην πραγματικότητα είναι ρηχό. Όχι γιατί δεν περιέχει έναν πυρήνα αλήθειας, αλλά γιατί σταματάει εκεί που αρχίζει το ουσιαστικό ερώτημα.

Ναι, ο άνθρωπος φοβάται. Ναι, ο άνθρωπος ψάχνει να καταλάβει τον κόσμο. Αλλά το κρίσιμο δεν είναι ότι φοβάται. Το κρίσιμο είναι ότι αναρωτιέται. Ο φόβος μπορεί να γεννήσει φυγή. Η αναζήτηση όμως γεννάει φιλοσοφία, επιστήμη και πίστη. Το ίδιο υπαρξιακό ρήγμα γεννά και τον Σωκράτης και τον Απόστολος Παύλος. Ο πρώτος το ονομάζει «γνώθι σαυτόν». Ο δεύτερος το ονομάζει «καινή κτίσις».

Αν η θρησκεία ήταν απλώς παυσίπονο φόβου, θα είχε εξαφανιστεί όσο προχωρούσε η γνώση. Αλλά δεν εξαφανίστηκε. Και δεν εξαφανίστηκε γιατί το πρόβλημα του ανθρώπου δεν είναι η άγνοια των φυσικών νόμων. Είναι η εμπειρία της θνητότητας, της ελευθερίας και της μοναξιάς. Η επιστήμη σου λέει πώς λειτουργεί ο κόσμος. Δεν σου λέει γιατί αξίζει να ζεις μέσα του.

Εδώ είναι το σημείο που πολλοί κάνουν το βασικό λάθος: συγχέουν την εξήγηση με το νόημα.

Μπορείς να εξηγήσεις τι είναι η αγάπη βιοχημικά. Αλλά αυτό δεν ακυρώνει το γεγονός ότι η αγάπη είναι αυτό που κάνει τη ζωή βιώσιμη. Το ίδιο και η πίστη. Δεν είναι μια «εξήγηση του κεραυνού». Είναι απάντηση στο ερώτημα: γιατί υπάρχω;

Και εδώ πράγματι «το παιχνίδι με τον Χριστό παίζεται αλλού».

Γιατί στον Χριστιανισμό δεν έχουμε έναν άνθρωπο που επινοεί έναν θεό. Έχουμε έναν Θεό που εμφανίζεται ως άνθρωπος. Αυτό είναι ανατρεπτικό. Οι άνθρωποι επινοούν θεούς ισχυρούς, απρόσβλητους, νικητές. Ο Χριστός εμφανίζεται αδύναμος, απορριπτέος, σταυρωμένος. Κανείς δεν επινοεί έναν ηττημένο θεό. Αυτό είναι υπαρξιακά παράλογο, εκτός αν πρόκειται για εμπειρία και όχι για επινόηση.

Ο Φρίντριχ Νίτσε, που κάθε άλλο παρά «φιλικός» προς τον χριστιανισμό ήταν, το κατάλαβε καλύτερα από πολλούς χριστιανούς. Δεν επιτέθηκε σε μια «αφελή θρησκεία φόβου». Επιτέθηκε σε μια πίστη που είχε τη δύναμη να αλλάξει τον τρόπο που ο άνθρωπος βλέπει την ύπαρξη. Γιατί ο χριστιανισμός δεν λέει απλώς «υπάρχει Θεός». Λέει κάτι πολύ πιο επικίνδυνο: ότι η ύπαρξη έχει προσωπικό νόημα, ότι ο άνθρωπος δεν είναι ατύχημα.

Και εδώ είναι το πιο ενοχλητικό σημείο για τον σύγχρονο μηδενισμό. Αν η ύπαρξη δεν έχει νόημα, τότε όλα επιτρέπονται. Αν όμως έχει νόημα, τότε η ζωή δεν είναι απλώς κατανάλωση χρόνου μέχρι τον θάνατο. Είναι ευθύνη.

Ο άνθρωπος δεν πιστεύει επειδή φοβάται. Πιστεύει επειδή διψά για νόημα. Και αυτή η δίψα δεν είναι αδυναμία. Είναι το πιο βαθύ σημάδι ότι ο άνθρωπος δεν εξαντλείται στη βιολογία του.

Ο φόβος δημιουργεί ειδώλα.

Η αναζήτηση δημιουργεί φιλοσοφία.

Αλλά η συνάντηση δημιουργεί πίστη.

Και ο χριστιανισμός δεν ξεκινά από μια ιδέα. Ξεκινά από μια συνάντηση.